ทรัพยากรป่าชายเลนจังหวัดสตูล
ู
2. ที่ตั้งและอาณาเขต สตูลเป็ นจังหวัดที่อยู่ใต้สุดของ ประเทศไทยทางด้านฝั่งทะเลอันดามัน ซึ่งเป็ นชายฝั่งทะเลทางด้าน ตะวันตกของประเทศไทยอยู่ระหว่างเส้นรุ้งที่6องศา 4 ลิปดา ถึง 7องศา 2 ลิปดาเหนือกับเส้นแวงที่ 99 องศา 5 ลิปดา ถึง 100 องศา 3 ลิปดาตะวันออก อยู่ห่างจากกรุงเทพมหานครประมาณ 973กิโลเมตร มี พื ้นที่ทั ้งหมด2,478.997ตารางกิโลเมตรหรือประมาณ1,549,373.125ไร่เป็ นล าดับที่63ของประเทศและ เป็ นล าดับที่12ของภาคใต้มีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดใกล้เคียง ดังนี ้
ทิศเหนือ ติดต่อกับ จังหวัดสงขลา จังหวัดพัทลุงและจังหวัดตรัง
ทิศใต้ ติดต่อกับ รัฐปะลิส ประเทศมาเลเซีย
ทิศตะวันออก ติดต่อกับ จังหวัดสงขลา และรัฐปะลิส ประเทศมาเลเซีย
ทิศตะวันตก ติดต่อกับ ทะเลอันดามัน มหาสมุทรอินเดีย
3. สภาพทั่วไป
3.1 ลักษณะภม ู ปิ ระเทศ พื ้นที่จังหวัดสตูลทางทิศเหนือและทิศตะวันออกเป็ นเนินเขาและภูเขาสลับซับซ้อน โดยมีทิวเขา ที่ส าคัญแบ่งเขตประเทศไทยกับประเทศมาเลเซีย คือทิวเขาบรรทัด และทิวเขาสันกาลาคีรีโดยพื ้นที่ของ สตูลจะค่อยๆลาดเอียงลงสู่ทะเ ลทางด้านทิศตะวันตกและทิศใต้มีภูเขาน้อยใหญ่กระจัดกระจายใน เขต ตอนล่างของจังหวัด ภูเขาที่ส าคัญได้แก่ เขาจีน เขาบารังเขาใหญ่ เขาทะนาน และเขาพญาวัง มีพื ้นที่ราบ แคบๆซึ่งขนานไปกับพื ้นที่ชายฝั่งทะเลถัดจากที่ราบลงไปจะเป็ นพื ้นที่ป่ าชายเลนที่อุดมสมบูรณ์สตูลไม่มี แม่น ้าไหลผ่านมีเพียงล าน ้าสายสั ้นๆที่มีต้นน ้าเกิดจากภูเขาทางทิศเหนือและทิศตะวันออกของจังหวัด
3.2 ลักษณะภม ู อ ิ ากาศ จังหวัดสตูลมีภูมิอากาศแบบร้อนชื ้นแถบศูนย์สูตรคืออากาศร้อนชื ้นและมีฝนตกชุก มี2ฤดูกาล คือ
1. ฤดูร้อน เริ่มตั ้งแต่เดือนมกราคม - เมษายน
2. ฤดูฝน เริ่มตั ้งแต่เดือนพฤษภาคม-ธันวาคม
3.3 สภาพทางอุตุนิยมวิทยา อ ุ ณหภม ู ิ มีค่าเฉลี่ยของอุณหภูมิแต่ละเดือนอยู่ในช่วง23.51-32.72องศาเซลเซียส โดยมีอุณหภูมิเฉลี่ย ตลอดปี ประมาณ28.28องศาเซลเซียสเดือนที่มีค่าอุณหภูมิเฉลี่ยสูงสุดคือเดือนมีนาคม ประมาณ 32.72 องศาเซลเซียสและเดือนที่มีค่าอุณหภูมิเฉลี่ยต ่าสุดคือเดือนพฤศจิกายนประมาณ23.51องศาเซลเซียส
ความชื้นสัมพัทธ์ จังหวัดสตูลมีความชื ้นสัมพัทธ์อยู่ในเกณฑ์สูง ตลอดทั ้งปีเนื่องจากได้รับอิทธิพลจากมรสุมทั ้ง สองฤดูและภูมิประเทศอยู่ใกล้ทะเลมีกระแสลมพัดผ่านตลอดเวลา ความชื ้นสัมพัทธ์ในอากาศของแต่ละ เดือนอยู่ในช่วงร้อยละ74-90ในเดือนกุมภาพันธ์จะมีความชื ้นสัมพัทธ์เฉลี่ยต ่าสุด เท่ากับร้อยละ74และ เดือนตุลาคมมีความชื ้นสัมพัทธ์เฉลี่ยสูงสุดเท่ากับร้อยละ90ความชื ้นสัมพัทธ์เฉลี่ยตลอดปีเท่ากับร้อยละ 80
ลม ช่วงระหว่างเดือนธันวาคม -กุมภาพันธ์จะได้รับอิทธิพลจากลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ มี ความเร็วลมเฉลี่ย9-11กม./ชม.ในเดือนพฤษภาคมจะเป็ นลมทิศใต้ทิศตะวันตกและทิศตะวันตกเฉียงใต้ ความเร็วลมเฉลี่ย 4 กม./ชม.ช่วงเดือนมิถุนายน -ตุลาคมเป็ นลมทิศตะวันตก ความเร็วเฉลี่ย4-6กม./ชม. ความเร็วลมสูงสุดที่เคยตรวจวัดได้คือลมทิศตะวันตกเฉียงเหนือในเดือนมกราคมความเร็วลมสูงสุดที่ 56 กม./ชม.และลมทิศตะวันตกในเดือนกันยายนความเร็วลมสูงสุดที่ 59 กม./ชม
ปริมาณน ้าฝน ปริมาณน ้าฝนเฉลี่ยจะเปลี่ยนแปลงไปตามฤดูกาลและเดือนต่างๆโดยเดือนที่มีปริมาณ น้ำฝน มากที่สุดคือเดือนสิงหาคม-ตุลาคมมีค่าปริมาณน ้าฝนเฉลี่ยเท่ากับ503.4มิลลิเมตรเดือนที่มีฝนตกน้อย ที่สุดคือเดือนกุมภาพันธ์มีปริมาณน ้าฝนเฉลี่ยเท่ากับ2,318มิลลิเมตรปริมาณฝนตกเฉลี่ยตลอดปี เท่ากับ 2,215.4 มิลลิเมตร
3.4 ลักษณะทางธรณีวิทยา พื ้นที่ภูเขาด้านตะวันตกส่วนหนึ่งของเทือกเขานครศรีธรรมราชตอนล่าง มีหินฐานแกนกลางที่ เป็ นหินอัคนีภายในชนิดหินแกรนิตโดยจะพบเห็นเป็ นหย่อมๆ ส่วนที่เหลือจะถูกปิดประกบคาค้างด้วยหิน ตะกอนเก่าและหินแปรยุคแคมเบรียน กลุ่มหินตะรุเตาที่เป็ นหินทราย หินควอร์ตไซต์หินดินดาน และหิน กรวดมนกับหินยุคออร์โดวิเซียนกลุ่มหินทุ่งสงที่เป็ นหินปูนทั ้งหินปูนเนื ้อดินและหินปูนเนื ้อโดโลไมต์พื ้นที่ ลาดเชิงเขา ลาดเชิงเนินตอนเหนือจะเป็ นหินตะกอนกลุ่มหินทองผาภูมิที่มีหินดินดานเนื ้อปูน หินดินดาน หินเชิร์ตหินทรายแป้ งและหินปูนบริเวณเกาะช่วงบนเป็ นหินปูนยุคเพอร์เมียนและยุคออร์โดวิเซียน ที่เกาะ ตะรุเตาเป็ นกลุ่มหินตะรุเตาเกาะอาดังและราวีเป็ นหินแกรนิตตามที่ราบเป็ นตะกอนน ้าพาและชายฝั่งเป็ น ตะกอนทะเลยุคควอเทอร์นาร
4. ลักษณะดินป่ าชายเลน ดินป่ าชายเลนในจังหวัดสตูลสามารถขุดหน้าตัดดินได้ลึกประมาณ 45 เซนติเมตร ลักษณะดินที่พบ ส่วนมากเป็ นดินเหนียว (Clay) ดินเหนียวปนทราย (Sandy Clay)และดินทราย (Sand) คิดเป็ นร้อยละ 54.36,33.33และ12.31ตามล าดับ เนื ้อดินโดยรวมจะเป็ นดินที่มีเนื ้อละเอียดมาก (มีขนาดของเส้นผ่าน ศูนย์กลางน้อยกว่า 1 มิลลิเมตร) ส่วนมากมีกลิ่นของซากพืช ซากสัตว์ บางส่วนมีกลิ่นคล้ายก ามะถันและ 4 เปรี ้ยวเมื่อเทียบสีของดินพบว่าส่วนมากอยู่ในกลุ่มสีเทาอมเขียว(G1)และน ้าตาลอมส้ม (5YR)เทาอมฟ้ า (G2),เทาอมเขียวมะกอก(5Y),น ้าตาล(7.5YR)และน ้าตาลอมเหลืองมะกอก(2.5Y) ที่ความลึก0-5เซนติเมตรอุณหภูมิดินอยู่ในช่วงระหว่าง21.0-33.1องศาเซลเซียส (เฉลี่ย27.9องศา เซลเซียส)มีค่าpHอยู่ระหว่าง4.0-7.6แต่ส่วนมากอยู่ในช่วงระหว่าง6.60-7.39จัดอยู่ในกลุ่มดินที่มีความ เป็ นกลาง ส่วนที่ระดับความลึก 5-45เซนติเมตร มีอุณหภูมิอยู่ในช่วงระหว่าง 26.6-36.0องศาเซลเซียส (เฉลี่ย29.0องศาเซลเซียส)มีค่าpHอยู่ระหว่าง4.1-7.4แต่ส่วนมากอยู่ในช่วงระหว่าง6.10-6.59จัดอยู่ใน กลุ่มดินที่มีความเป็ นกรดเล็กน้อยกว่าร้อยละ70ของพื ้นที่หน้าตัดดินจะพบรากไม้มาปะปนและมีจุดประ ปรากฏบนชั ้นหน้าตัดดินระหว่างร้อยละ 2-20 ไม่พบหินปะปนในชั ้นหน้าตัดดิน ปริมาณคาร์บอนรวมอยู่ในช่วงร้อยละ 0.36-15.08 ค่าเฉลี่ยเท่ากับ 3.83 ปริมาณไนโตรเจนรวมอยู่ ในช่วงร้อยละ 0.02-0.82 ค่าเฉลี่ยเท่ากับ 0.32 มีค่าสัดส่วนระหว่างคาร์บอนต่อไนโตรเจนของดินโดยรวม เท่ากับ 12 : 1 มีปริมาณฟอสฟอรัสรวมอยู่ในช่วงร้อยละ 0.006-0.114 ค่าเฉลี่ยเท่ากับ 0.04
5. สถานภาพป่ าชายเลน กรมทรัพยากรทางทะเลแ ละชายฝั่ง ได้ส ารวจสถานภาพการใช้ประโยชน์ที่ดินป่ าชายเลนในเขต ป่ าสงวนแห่งชาติและนอกเขตป่ าสงวนแห่งชาติพบว่าจังหวัดสตูล มีพื ้นที่ป่ าชายเลนทั ้งหมด 322,705.76 ไร่มีพื ้นที่ป่ าชายเลนในเขตป่ าสงวนแห่งชาติทั ้งหมด232,737.75ไร่และมีพื ้นที่ป่ าชายเลนในเขตอุทยาน แห่งชาติทั ้งหมด3,814.86ไร่ดังตารางที่ 1 และตารางที่ 2
6. พันธุ์ไม้และลักษณะโครงสร้างป่ าชายเลน ในปีพ.ศ. 2551 พบพันธุ์ไม้ป่ าชายเลนทั ้งสิ ้น 8 วงศ์ 10 สกุล 19 ชนิด พันธุ์ไม้ที่พบมากที่สุดอยู่ใน วงศ์Rhizophoraceaeได้แก่ โกงกางใบเล็กรองลงมา คือถั่วขาว, ถั่วด าและโปรงแดงตามล าดับ มีความ หนาแน่นเฉลี่ยรวมของต้นไม้เท่ากับ458.56ต้น/ไร่ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางเฉลี่ยเท่ากับ 11.45เซนติเมตร และความสูงเฉลี่ยเท่ากับ8.10เมตรค่าดัชนีความหลากหลายทางชนิดพันธุ์(Shannon-Wienerdiversity index)เท่ากับ 0.9214 มีค่าความชุกชุมทางชนิดพันธุ์(Margalef’s index)เท่ากับ 3.5764และมีค่าความ สม ่าเสมอทางชนิดพันธุ์(Pielou’sevenness)มีค่าเท่ากับ0.7205โดยพันธุ์ไม้ที่มีค่าดัชนีความส าคัญ(IVI) สูงที่สุดคือโกงกางใบเล็กมีค่าเท่ากับ41.84รองลงมาคือถั่วขาว มีค่าเท่ากับ 30.78 ตะบูนด ามีค่าเท่ากับ 30.50 และถั่วด า มีค่าเท่ากับ 28.68
7. การใช้ประโยชน์ที่ดินในพื้นที่ป่าชายเลน การเปลี่ยนแปลงพื ้นที่ป่ าชายเลนของจังหวัดสตูล เกิดจากการใช้ประโยชน์ที่ดินในพื ้นที่ป่ าชายเลน เพื่อกิจกรรมอื่นๆเช่นการเกษตรนาเกลือนากุ้งเป็ นต้นจากโครงการจ าแนกเขตการใช้ประโยชน์ที่ดินป่ าชายเลน พ.ศ.2552 มีการจ าแนกเขตการใช้ประโยชน์พื ้นที่ ป่าชายเลนออกเป็ นพื ้นที่ต่างๆแยกตามเขตการปกครอง ระดับอำเภอ
ข้อมูลละเอียดมากครับ
ตอบลบข้อมูลน่าไปเที่ยวมากครับ
ตอบลบเนื้อหาน่าสนใจ
ตอบลบ